Trong bóng chuyền, bóng có thể chạm bất kỳ phần nào của cơ thể, kể cả bàn chân. Điều đó không cho phép cầu thủ giữ, bắt hoặc ném bóng: cú chạm vẫn phải là một lần đánh bật hợp lệ theo luật.
Điểm chính
- Dùng chân hoặc đầu gối chạm bóng không tự nó là lỗi.
- Bóng không được bắt hoặc ném.
- Cú chạm thường phải bật khỏi người thay vì được giữ lại.
- Quy tắc chạm bóng khác với số lần chạm của cả đội.
Theo Luật bóng chuyền chính thức FIVB 2025–2028, bóng có thể chạm bất kỳ phần nào của cơ thể, nhưng không được bắt hoặc ném theo luật fivb. [1]
Bài viết giải thích phạm vi áp dụng và những điều cần phân biệt khi đọc tình huống trên sân.
Mọi phần cơ thể đều có thể chạm bóng
Điều 9.2.1 cho phép bóng chạm bất kỳ phần nào của cơ thể. Vì vậy, chân, đầu gối, vai hoặc đầu đều có thể cứu bóng nếu hành động là một lần đánh hợp lệ. Luật không buộc cầu thủ chỉ dùng bàn tay hay cánh tay. Tư thế vụng về hoặc cú chạm bằng chân không tự động khiến pha bóng kết thúc; trọng tài vẫn xét cách bóng tiếp xúc và số lần chạm của đội. [1]
Đây là quy tắc về phần cơ thể được phép tiếp xúc, không phải quyền kiểm soát bóng. Một pha cứu bóng bằng chân có thể giúp bóng tiếp tục nếu bóng bật đi và đội còn lượt chạm theo luật. Nếu cầu thủ đón bóng bằng chân rồi giữ bóng trên mu bàn chân, hành động có thể trở thành lỗi bắt hoặc ném. [1]
Đánh bóng khác với bắt hoặc ném
Điều 9.2.2 yêu cầu bóng không được bắt hoặc ném; bóng có thể bật đi theo bất kỳ hướng nào. Trọng tài đánh giá bản chất tiếp xúc, không chỉ bộ phận cơ thể chạm bóng. Một cú chạm nhanh bằng chân thường dễ quan sát như một lần đánh; động tác đỡ bóng bằng cách giữ bóng lại rồi đẩy đi có thể bị coi là ném. [1]
Quy tắc này áp dụng ở pha phòng thủ, chuyền bóng và tấn công. Không có ngoại lệ riêng cho cú cứu bóng thấp: cầu thủ được phản ứng bằng bất kỳ phần cơ thể nào nhưng không được biến cú chạm thành thao tác mang hoặc ném bóng. Khi tốc độ cao khiến pha tiếp xúc khó đọc, vị trí trọng tài và diễn biến bóng bật khỏi người là những yếu tố quan sát quan trọng. [1]
Số lần chạm là câu hỏi riêng
Việc bóng chạm chân hợp lệ không có nghĩa đội được thêm một lần chạm. Đội thường có tối đa ba lần đánh để đưa bóng trở lại qua lưới; cú chắn có quy tắc riêng và không tính vào ba lần chạm. Nếu bóng chạm chân nhưng bật đến đồng đội, lần chạm đó vẫn được tính như một cú đánh của đội. [1]
Cũng cần phân biệt bóng chạm nhiều bộ phận trong cùng một hành động với một cầu thủ chạm bóng liên tiếp. Điều 9 quy định các trường hợp chạm liên tiếp và tiếp xúc ở cú đánh đầu tiên; tình huống cụ thể phụ thuộc hành động đồng thời hay nhiều lần tách biệt. Do vậy, xem một cầu thủ dùng chân không đủ để xác định đội còn bao nhiêu lượt chạm. [1]
Cách đọc một pha cứu bóng bằng chân
Khi xem pha bóng, trước hết xác định bóng bật khỏi cầu thủ hay bị giữ lại; sau đó đếm các lần chạm của đội và xem bóng có qua lưới đúng không gian hay không. Nếu chân chỉ chặn bóng bật lên, tiếp xúc có thể hợp lệ. Nếu chân nâng bóng như đang mang bóng, trọng tài có thể thổi lỗi bắt hoặc ném. [1]
Tổ trọng tài quyết định theo diễn biến thật, không theo ý định cứu bóng của cầu thủ. Việc người chơi cố gắng giữ rally không tự xóa lỗi kỹ thuật; ngược lại, cú chạm bất ngờ bằng chân cũng không phải lỗi chỉ vì trông khác một cú chuyền tay. Muốn theo dõi Đến KLIVE để theo dõi kết quả các trận bóng đá, hãy tách câu hỏi “chạm bằng bộ phận nào?” khỏi câu hỏi “bóng có bị giữ lại không?”. [1]
Nguồn tham khảo
Câu hỏi thường gặp
Dùng chân chạm bóng có bị thổi lỗi không?
Không chỉ vì dùng chân. Luật cho phép bóng chạm mọi phần cơ thể.
Có được giữ bóng trên chân rồi đá lên không?
Không. Bóng không được bắt hoặc ném; cú chạm phải bật đi.
Chạm bóng bằng chân có được tính vào ba lần chạm không?
Có. Nếu là lần đánh của đội thì được tính như một lần chạm.